Dodental Zwitserse cafébrand stijgt naar 47, sterretjes mogelijk oorzaak

Bij de verwoestende nieuwjaarsbrand in het Zwitserse skioord Crans-Montana zijn zeker 47 mensen om het leven gekomen en meer dan 115 gewond geraakt. Veel slachtoffers zijn tieners.

Het vuur brak rond half twee 's nachts uit in de kelder van nachtclub Le Constellation, een populaire uitgaansplek voor internationale toeristen. Binnen enkele seconden sloegen de vlammen over naar het houten plafond, waarna paniek uitbrak onder de circa 300 aanwezigen.

Getuigen beschrijven hoe bezoekers massaal naar de enige trap stormden om te ontsnappen. Foto's gepubliceerd door de Franse zender BFMTV tonen sterretjes gemonteerd op champagneflessen, met vlammen die het plafond raken. Hoewel het officiële onderzoek nog loopt, wijst volgens openbaar aanklager Béatrice Pilloud alles op een ongeluk. Een terroristische aanslag is uitgesloten.

De Zwitserse autoriteiten zetten 150 hulpverleners in, waaronder 10 helikopters en 40 ambulances. De intensive care-afdelingen in kanton Wallis raakten vol, waardoor gewonden naar ziekenhuizen in heel Zwitserland werden overgebracht. 13 slachtoffers liggen in het universiteitsziekenhuis van Lausanne met brandwonden over meer dan 60 procent van hun lichaam.

Koning Charles sprak van een "hartverscheurende tragedie" en de Franse president Macron beloofde gewonden in Franse ziekenhuizen op te nemen. Zes Italianen en acht Fransen worden nog vermist. De identificatie van de doden verloopt moeizaam door de ernst van de brandwonden; DNA- en gebitsonderzoek moet uitsluitsel geven.

Nederlandse brandwondencentra in Beverwijk, Rotterdam en Groningen hebben zes bedden vrijgemaakt voor eventuele slachtoffers. Voor zover bekend zijn er geen Nederlanders onder de doden of gewonden.

[Update 09:20]

Het eerste slachtoffer is geïdentificeerd: de 16-jarige Italiaanse golfer Emanuele Galeppini. De Italiaanse golffederatie spreekt van een "jonge atleet die passie en authentieke waarden belichaamde". Italiaans buitenlandminister Antonio Tajani reist vrijdag naar Crans-Montana vanwege het grote aantal Italiaanse slachtoffers.

Een 16-jarige Parijzenaar die ontsnapte via een raam vertelde dat hij serveersters zag met champagneflessen met brandende sterretjes. "Ik ben nog steeds in shock," zei hij tegen persbureau AP. Een van zijn vrienden kwam om, twee of drie anderen worden nog vermist.

Onder de zwaargewonden is de 19-jarige jeugdvoetballer Tahirys Dos Santos van FC Metz, die in Duitsland wordt behandeld.

[Update 09:26]

De Belgische toerist Edmond Cocquyt uit Gent, die al 30 jaar naar Crans-Montana komt, zag de nasleep van de brand vanuit zijn gehuurde appartement tegenover het café. "Ik zag de lijken op straat liggen. De witte lakens van de dode mensen en de aluminiumdekens van mensen met brandwonden," verklaarde hij. "Er was totale chaos. Je zag mensen van wie vingers ontbraken. Het schreeuwen van jonge meisjes van de pijn ging door merg en been."

[Update 09:46]

De Belgische getuige Cocquyt plaatst vraagtekens bij de veiligheid: "In België moet een keldercafé altijd twee uitgangen hebben. Dat ze zoiets hebben toegelaten is vrij bizar." Zwitserse autoriteiten gaan de zaak grondig onderzoeken.

Het eerste geïdentificeerde slachtoffer, de 16-jarige Emanuele Galeppini, was een veelbelovend golftalent. Hij maakte deel uit van het Italiaanse nationale team en won vorig jaar de Dubai Creek Amateur Open. De Italiaanse golffederatie sprak van een jonge atleet met "passie en authentieke waarden".

[Update 09:58]

Het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het dodental bevestigd op 47. Vijf slachtoffers moeten nog worden geïdentificeerd. 10 Italianen liggen in het ziekenhuis, van wie drie zijn overgebracht naar Milaan. Vijf of zes Italianen worden nog vermist.

[Update 10:10]

Het hoofd veiligheid van kanton Wallis, Stéphane Ganzer, waarschuwt dat het dodental nog kan stijgen. "Ongeveer 100 gewonden verkeren in kritieke toestand. Het dodental is verschrikkelijk en het kan erger worden," verklaarde hij aan de Franse radiozender RTL.

Getuige Samuel Rapp, die naast de bar stond toen de brand uitbrak, zag vlammen uit het pand slaan. "Veel mensen probeerden te ontsnappen, maar de uitgang was volledig geblokkeerd. Mensen liepen over elkaar heen en overal werd geschreeuwd," vertelde hij aan Sky News.

De 19-jarige Nathan Huguenin, die de brand overleefde, kan naar eigen zeggen nog steeds niet slapen. "Ik zag mensen volledig verbrand. Ik zag mensen sterven. Eerlijk gezegd was het heel moeilijk om te verwerken," vertelde hij aan persbureau AP.

[Update 10:40]

De identificatie van de slachtoffers kan dagen duren, waarschuwde burgemeester Nicolas Feraud. Experts gebruiken gebit- en DNA-onderzoek. "Al dit werk moet worden gedaan omdat de informatie zo verschrikkelijk en gevoelig is dat niets aan de families kan worden verteld tenzij we 100 procent zeker zijn," aldus kantonsbestuurder Mathias Reynard. Naast Italianen en Fransen bevinden zich ook Australiërs onder de doden of gewonden.

[Update 11:20]

De Poolse premier Donald Tusk biedt Zwitserland hulp aan. Polen stelt gespecialiseerde medische zorg in 14 ziekenhuisbedden beschikbaar voor gewonde slachtoffers. De Franse overheid meldt dat negen Franse staatsburgers gewond zijn geraakt, van wie acht nog worden vermist.

[Update 12:00]

Een winkeleigenares nabij de bar verklaarde aan Sky News dat Le Constellation de enige gelegenheid in de omgeving was die minderjarigen toeliet. Ook zou de bar slechts één nooduitgang hebben gehad. De eigenaren, het Franse echtpaar Jacques en Jessica Moretti, overleefden de brand. Jessica raakte lichtgewond aan haar arm. Er zijn geen arrestaties verricht.

[Update 12:07]

Zwitserland heeft vijf dagen nationale rouw afgekondigd. Nederlandse inwoners van Crans-Montana bevestigen de paniek die uitbrak. "Als je 300 man via één trap moet evacueren is dat heel moeilijk. Er was natuurlijk paniek", aldus een Nederlandse getuige die kort voor de brand nog in de bar was.

[Update 12:25]

De eigenaars van de bar zijn het Franse echtpaar Jacques en Jessica Moretti, oorspronkelijk uit Corsica. Zij openden de zaak in 2015 en runnen nog twee andere gelegenheden in het skioord. Christophe Brodard, wiens 16-jarige zoon Arthur vermist is, zei tegen CNN: "We voelen ons zo leeg. We denken dat hij nog in leven kan zijn, dus we hebben nog hoop om hem te vinden." Hij en zijn vrouw Laetitia zoeken nog steeds naar hun zoon.

[Update 12:40]

De medische situatie van de gewonden is alarmerend. Volgens veiligheidsregio-directeur Stéphane Ganzer verkeren 80 tot 100 gewonden nog in kritieke toestand. In een ziekenhuis in Lausanne liggen 13 patiënten van wie meer dan 60 procent van het lichaamsoppervlak is verbrand.

De Nederlandse Stefan, die al bijna zijn hele leven in het skioord woont, was een dag voor de ramp nog in de bar om zijn verjaardag te vieren. "Als ik nog een extra baco had besteld, zat ik daar ook nog", zegt hij. Hij bevestigt dat er maar één uitweg uit de kelder was.

De Belgische Edmond Cocquyt uit Gent verbleef in een appartement tegenover het café. "Ik zag de lijken op straat liggen. Het ergste was het schreeuwen van jonge meisjes van de pijn. Dat ging door merg en been en duurde uren."

Internationale hulp stroomt toe. De drie Nederlandse brandwondencentra hebben zes bedden aangeboden. 14 Poolse gewonden zijn naar hun thuisland overgebracht. België vangt vier slachtoffers op. President Macron zegt dat Franse ziekenhuizen gewonden zullen opnemen. Nog zes Italianen worden vermist.

Voor zover bekend zijn er geen Nederlandse slachtoffers.

---

Correctie [2 januari 2026]:

In een eerdere versie werd vermeld dat "80 tot 100 procent van de slachtoffers in kritieke toestand verkeert". Dit is gecorrigeerd naar "80 tot 100 gewonden verkeren nog in kritieke toestand". Ook is een niet-geverifieerd citaat over een vermiste tiener vervangen door geverifieerde informatie.

[Update 12:50]

Een gepensioneerde Britse brandweercommandant stelt dat een kelder met slechts één uitgang maximaal 60 personen mag huisvesten. Op oudejaarsavond waren naar schatting 200 mensen in Le Constellation aanwezig. Kelderbranden behoren tot de moeilijkste voor brandweerlieden om te bestrijden, aldus de expert.

[Update 13:00]

De Europese Unie heeft het Civil Protection Mechanism geactiveerd om de druk op Zwitserse ziekenhuizen te verlichten. Vandaag worden 24 slachtoffers naar ziekenhuizen in andere Europese landen overgebracht, onder wie 5 Italianen die naar brandwondencentra in eigen land gaan. EU-commissaris Hadja Lahbib sprak van "diepe droefheid en empathie" voor de slachtoffers.

[Update 13:10]

Experts speculeren dat een zogeheten 'flashover' de ernst van de brand kan verklaren. Bij dit fenomeen worden alle oppervlakken in een ruimte tegelijkertijd tot hun ontstekingstemperatuur verhit, waarna alles vrijwel gelijktijdig vlam vat. Een flashover ontwikkelt zich razendsnel en is uiterst dodelijk.

[Update 14:15]

Nederlandse experts vermoeden dat het plafond was afgewerkt met piepschuim of akoestisch schuim. "Dit is extreem brandbaar, bijna benzine in vaste vorm", aldus een brandveiligheidsexpert. De brandende druppels die op beelden te zien zijn, zijn kenmerkend voor brandend polystyreen. Emeritus hoogleraar Jos Lichtenberg trekt de vergelijking met de cafébrand in Volendam in 2001: "Eigenlijk hetzelfde scenario - een verkeerde materiaalkeuze die zorgde voor razendsnelle branduitbreiding."

[Update 14:45]

Alle lichamen zijn inmiddels uit de bar geborgen, meldt een Zwitserse functionaris. De politie blijft ter plaatse voor het onderzoek naar de oorzaak van de brand. De ouders van de vermiste 16-jarige Arthur Brodard uit Lausanne zijn wanhopig. "Ze bestelden champagne met een sterretje. Een à twee minuten later was het de apocalyps", aldus vader Christophe.

[Update 15:45]

Openbaar aanklager Beatrice Pilloud verklaarde tijdens een persconferentie dat het onderzoek naar de oorzaak nog gaande is. Ooggetuigenverslagen wijzen op sterretjes op champagneflessen als mogelijke ontstekingsbron, maar Pilloud benadrukte dat "meerdere hypotheses worden onderzocht". Een flashover, waarbij het vuur zich razendsnel verspreidde, maakte de situatie catastrofaal.

Het Openbaar Ministerie onderzoekt of er sprake is van strafrechtelijke aansprakelijkheid. Als dit het geval is, worden de betrokkenen vervolgd wegens "brandstichting door nalatigheid, doodslag door nalatigheid en letsel door nalatigheid". De twee Franse eigenaars van de bar zijn verhoord.

Van de 119 gewonden zijn er inmiddels 113 geïdentificeerd. Politiechef Frederic Gisler sprak van een tragedie: "Het lot van circa 150 mensen veranderde in horror." De Zwitserse politie werkt samen met de autoriteiten van negen landen: Frankrijk, België, Polen, Portugal, Congo, Servië, Turkije, Roemenië en de Filipijnen.

---

Correctie:

In een eerdere versie van update [15:45] stond dat de autoriteiten de oorzaak van de brand hadden bevestigd. Dit was onjuist; openbaar aanklager Pilloud verklaarde dat het onderzoek nog loopt en dat meerdere hypotheses worden onderzocht.

[Update 16:20]

Het onderzoek richt zich nu ook op het schuimmateriaal dat op het plafond van de bar aanwezig was. "De onderzoekers zullen bepalen of dit schuim voldeed aan de veiligheidsvoorschriften en of het de oorzaak van de brand was", aldus openbaar aanklager Pilloud. Ze riep op niet te speculeren.

Het ziekenhuis van Sion behandelde 55 gewonden op nieuwjaarsnacht. Daarvan liggen er nog 11 in het ziekenhuis, van wie 4 op de intensive care in "kritieke, levensbedreigende" toestand. In totaal worden 50 patiënten naar ziekenhuizen in het buitenland overgebracht. De veiligheidschef van Wallis verklaarde dat er geen eerdere rapporten van gebreken aan de bar waren ontvangen.

[Update 17:05]

Kantonpresident Mathias Reynard prees de moed van omstanders. "In de eerste minuten waren het burgers, en grotendeels jongeren, die met hun moed levens redden," verklaarde hij aan de Zwitserse omroep RTS. De autoriteiten bevestigden dat de 119 gewonden afkomstig zijn uit minstens negen landen, waaronder Zwitserland, Frankrijk, Italië, Servië, België, Bosnië, Luxemburg, Polen en Portugal. Van 14 gewonden is de nationaliteit nog onbekend.

[Update 18:20]

De Zwitserse autoriteiten onderzoeken of de bar voldeed aan de brandveiligheidsvoorschriften. Volgens officiële regels moeten uitgaansgelegenheden minimaal twee vluchtroutes hebben. Beveiligingschef Stéphane Ganzer bevestigt dat de bar meerdere nooduitgangen had, maar dat de meeste bezoekers in de paniek alleen de hoofdingang probeerden te bereiken. Vier patiënten in het ziekenhuis van Sion verkeren in kritieke, levensbedreigende toestand. Slachtoffers kunnen tot negen maanden intensive care en huidtransplantaties nodig hebben.