Word lid
woensdag 18 november 2026·9°De Bilt131 kmfileAEX 1.106,87 ▼ −0,27%

Zo beschermen Nederlandse websites jouw gegevens

Gedeeld door Nieuwskoerier · ·nieuwskoerier.nl 3 0 Zap
Hand die een smartphone bedient naast een gele hangslotsymbool in een cirkel van Europese sterren, als beeld voor de AVG
Afbeeldingsbron: Pixabay

Naam, adres, geboortedatum, rekeningnummer. Soms een kopie van je paspoort. Het is opvallend hoeveel persoonlijke informatie we in een gemiddeld jaar aan websites toevertrouwen, vaak zonder er lang over na te denken.

Waar blijft dat allemaal? En hoe zorgen bedrijven ervoor dat het niet op straat komt te liggen?

Het antwoord verschilt per sector, maar de basis is overal gelijk. Hoe gevoeliger de gegevens, hoe zwaarder de eisen. Neem de sites die opduiken bij een zoekopdracht naar casino nl. Zo'n aanbieder met Nederlandse vergunning weet wie je bent, op welke rekening je stort en hoe vaak je speelt. Dat moet hij goed afschermen, want zowel de privacywet als de Kansspelautoriteit kijken mee. Bij je bank of zorgverzekeraar is het eigenlijk niet anders. Wat ze in de praktijk doen, lijkt sterk op elkaar.

De regels waar iedereen aan vastzit

Iedereen kent inmiddels de afkorting AVG. Die Europese privacywet is er sinds mei 2018 en geldt voor iedereen die met persoonsgegevens werkt. De multinational, de huisarts, en ja, ook de penningmeester van de voetbalclub met zijn ledenlijst in Excel.

Alleen bewaren wat nodig is

Een van de kernregels is dataminimalisatie. Verzamel alleen wat je echt nodig hebt, en weet waarvoor. Je adres? Dat heeft een webwinkel nodig, anders komt je pakket nergens aan. Je geboortedatum? Meestal niet. En als het doel vervalt, moeten de gegevens weg. Dat klinkt vanzelfsprekend. Toch blijkt bij datalekken regelmatig dat er gegevens werden bewaard van klanten die al jaren niets meer hadden gekocht.

Lekken moeten worden gemeld

Gaat er iets mis, dan moet een organisatie dat binnen 72 uur melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, de Nederlandse privacytoezichthouder. Is het risico voor de betrokkenen groot, dan moeten ook de klanten zelf worden ingelicht. De toezichthouder krijgt jaarlijks ruim twintigduizend van zulke meldingen binnen. Een groot deel gaat over kleine fouten, zoals een mail naar de verkeerde ontvanger. Een kleiner deel over hacks of gestolen databases.

De boetes kunnen fors zijn. De AVG staat sancties toe tot 20 miljoen euro of 4 procent van de wereldwijde jaaromzet. De Nederlandse toezichthouder legde de afgelopen jaren onder meer een taxiplatform en een bedrijf voor gezichtsherkenning boetes op van tientallen tot honderden miljoenen euro's.

Wat er technisch gebeurt

De wet zegt wat er moet. Hoe het moet, laat ze grotendeels aan de organisatie over. In de praktijk gebruiken serieuze platforms een vaste set maatregelen.

Versleuteling onderweg en in opslag

Het slotje in de adresbalk van je browser laat zien dat de verbinding versleuteld is. Wat je typt, kan onderweg niet worden meegelezen door iemand op hetzelfde wifinetwerk in de trein. Maar versleuteling stopt niet bij het transport. Bij goede platforms staan gevoelige gegevens ook versleuteld in de database. Breekt iemand in, dan vindt hij een berg onleesbare tekens in plaats van namen en rekeningnummers.

Wachtwoorden die niemand kan lezen

Een betrouwbare website weet jouw wachtwoord niet. Dat klinkt vreemd, maar zo hoort het. In plaats van het wachtwoord zelf wordt een soort digitale vingerafdruk opgeslagen, een zogenoemde hash. Bij het inloggen berekent het systeem opnieuw die vingerafdruk en vergelijkt het de twee. Komen ze overeen, dan mag je erin. Lekt de database uit, dan hebben criminelen alleen die vingerafdrukken, en die zijn met moderne methodes heel moeilijk terug te rekenen.

Krijg je na een klik op "wachtwoord vergeten" je oude wachtwoord gewoon per mail terug? Dan wordt het niet goed opgeslagen. Reden genoeg om daar een ander wachtwoord te gebruiken dan overal elders.

Twee sloten op de deur

Steeds meer sites vragen om tweestapsverificatie. Naast je wachtwoord heb je dan een tweede bewijs nodig, zoals een code in een app of een bevestiging op je telefoon. Bij banken is dat al jaren standaard. Bij webwinkels, mailproviders en speelplatforms wordt het steeds gebruikelijker. Een gestolen wachtwoord is daarmee alleen niet genoeg meer om binnen te komen.

Wie mag erbij?

Een minder zichtbaar onderdeel is het beperken van toegang binnen een bedrijf. Een medewerker van de klantenservice hoeft niet het hele klantbestand te kunnen downloaden. Goede organisaties geven mensen alleen toegang tot wat ze voor hun werk nodig hebben, en houden bij wie wanneer welke gegevens heeft bekeken. Valt er iets op, bijvoorbeeld een account dat midden in de nacht duizenden klantprofielen opvraagt, dan gaat er een alarm af.

Veel bedrijven laten bovendien regelmatig ethische hackers op hun systemen los. Die proberen in te breken zoals een crimineel dat zou doen, en melden de zwakke plekken die ze vinden. Zo'n test kost geld, maar een gestolen database kost meestal veel meer.

Een kopie op een andere plek

Beveiliging gaat niet alleen over inbrekers buiten de deur houden. Het gaat ook over wat er gebeurt als het toch misgaat. Bij een aanval met gijzelsoftware worden bestanden versleuteld en vragen criminelen losgeld. Organisaties die regelmatig reservekopieën maken en die los van hun gewone systemen bewaren, kunnen dan terugvallen op een schone kopie. Ze verliezen hooguit een paar uur werk in plaats van alles. Of die reservekopieën echt werken, merk je pas als je ze nodig hebt. Daarom oefenen goede bedrijven het terugzetten ervan net zo serieus als een brandoefening.

Wat je er zelf aan doet

De verantwoordelijkheid ligt grotendeels bij de organisaties. Toch kun je zelf het risico flink verkleinen. Een paar gewoontes die het meeste opleveren:

  • Gebruik voor elke site een ander wachtwoord, en laat een wachtwoordmanager ze onthouden.
  • Zet tweestapsverificatie aan bij je mail, je bank en je belangrijkste accounts.
  • Vul niet meer in dan nodig. Een verplicht veld voor je telefoonnummer bij een nieuwsbrief mag je best overslaan.
  • Installeer updates van je telefoon en computer zodra ze beschikbaar zijn.

Let daarnaast op berichten die net iets te dringend klinken. Veel datalekken beginnen niet met een geniale hacker, maar met een medewerker of klant die op een valse link klikt. Een mail die zegt dat je account wordt geblokkeerd als je niet binnen een uur inlogt, is vrijwel altijd nep. Ga in zulke gevallen zelf naar de website of app, en log daar in zoals je dat altijd doet.

Wil je weten welke gegevens een bedrijf van je heeft? Dan kun je een inzageverzoek doen. De organisatie moet daar binnen een maand op reageren. Je kunt ook vragen om gegevens te laten verwijderen als ze niet meer nodig zijn.

Wie het nieuws over hacks, lekken en nieuwe regels wil volgen, vindt een overzicht van de belangrijkste berichten in de technologierubriek van Nieuwskoerier. Daar komen ook grotere ontwikkelingen voorbij, zoals de Europese NIS2-richtlijn, die in Nederland wordt omgezet in de Cyberbeveiligingswet. Die wet legt veel meer bedrijven verplichtingen op om hun digitale beveiliging op orde te hebben, van energiebedrijven tot leveranciers van digitale diensten.

Wat vind je hiervan?

0 reacties

Praat mee over dit bericht — respectvol en on-topic.

Praat mee — maak in één tik een gratis account en reageer direct op dit artikel.

of met e-mail
Nog geen reacties. Wees de eerste!

Meer technologie

Reacties (0) — praat mee