Onderzoek laat zien hoe de pest zich zo hard kon verspreiden: dit kunnen we ervan leren
We weten allemaal nog hoe de coronapandemie onze wereld ontwrichtte, maar dit was natuurlijk niet de eerste heftige pandemie in de menselijke geschiedenis. Tussen de veertiende en achttiende eeuw hield de pest huis in Europa. Nieuw onderzoek onthult hoe de Zwarte Dood zich meermaals kon verspreiden van Nederland tot…
Bron: Scientias (scientias.nl). Nieuwskoerier vat het nieuws samen en verwijst door naar de uitgever; alle rechten op het volledige artikel berusten bij de bron.
Meer wetenschap
Hoe schrijf je consciëntieus ook alweer? Dertig deelnemers aan het Groot Dictee bijten zich erin vast
Van 'velocipedisten' tot 'consciëntieus': het Groot Dictee der Nederlandse Taal leeft nog volop, bleek zaterdag in Utrecht. Maar wat is de waarde van foutloos spellen nog in tijden van AI?
Wat doet de nachtdienst met je hart? Grote MRI-studie ziet kleine verschillen
Mensen die vaak nachtdiensten draaien, hebben gemiddeld een iets ander gebouwd hart dan mensen die overdag werken. Dat blijkt uit hartscans van ruim 42.000 Britten. Het gaat om kleine verschillen op groepsniveau en het onderzoek kan niet aantonen dat nachtwerk het hart beschadigt. Terwijl de meeste mensen slapen,…
Deze Pac-Man capsules hebben een bijzonder effect in water
Een capsule die als Pac-Man kleine deeltjes uit turbulent water ‘opeet’. Amerikaanse wetenschappers ontwierpen het. De holle capsules hebben een enkele opening en berusten niet op chemische reacties, maar op turbulentie in het water en hun geometrische eigenschappen om deeltjes op te vangen of los te laten. Het…
Deze prehistorische walvis had wel een heel bijzonder hoofd
Potvissen en dwergpotvissen zijn zoogdieren met bijzonder gevormde hoofden. De meeste hoofden van zoogdieren zijn aan beide zijden symmetrisch. De asymmetrische hoofden helpen tandwalvissen, waaronder potvissen, met echolocatie en het produceren van geluid. Een internationaal onderzoeksteam ontdekte dat een…
Interview: waarom de jaren sneller lijken te gaan naarmate je ouder wordt
Hoe ouder we worden, hoe sneller de jaren voorbij lijken te vliegen. Toch is er geen ‘innerlijke klok’ die sneller gaat tikken, zegt Hedderik van Rijn, hoogleraar experimentele psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het ligt vooral aan de manier waarop we terugblikken naar het verleden. En de smartphone helpt…
Alle elementen op een rijtje: een voorproefje uit Van lood tot goud en daar voorbij
In 'Van lood tot goud en daar voorbij' duikt Dorine Schenk in de geschiedenis en toekomst van de elementen.
Claude en de 167 jaar oude puzzel: is de Riemann-hypothese nu echt opgelost?
Een onderzoeker van Anthropic claimt met Claude de Riemann-hypothese te hebben bewezen, een probleem dat wiskundigen al 167 jaar bezighoudt. Het bewijs bestaat vooralsnog vooral uit Lean-code, niet uit leesbare wiskunde. Op vrijdag 20 november 2026 publiceerde Levent Alpöge, onderzoeker bij AI-bedrijf Anthropic, een…
Van zandloperfiguur naar rechte taille: zo veranderde ons schoonheidsideaal in 300 jaar
Vaak wordt gedacht dat tijdschriften, films en sociale media ons schoonheidsideaal hebben veranderd. Maar schilderijen onthullen dat dit het al eeuwen geleden begon. Wetenschappers van onder meer Northumbria University analyseerden hiervoor 486 schilderijen uit de periode 1650 tot 1950, waarop in totaal 606 vrouwen…
Voor het eerst zijn met parasieten besmette muggen uitgezet in Europa
Barcelona heeft muggen uitgezet die bewust zijn besmet met een parasiet. Dit moet helpen om het aantal muggen dat dengue overbrengt te verminderen.
Juist rokers denken steeds negatiever over vapen
Rokers zijn de afgelopen jaren steeds kritischer geworden over vapen, terwijl ze juist milder zijn gaan denken over sigaretten. Roken wordt al tientallen jaren ontmoedigd met waarschuwingen, campagnes en verboden. Toch lijken mensen die zelf roken steeds minder moeite te hebben met sigaretten. Over vapen denken ze…
Medewerker Anthropic lost 167 jaar oud wiskundig vraagstuk op met AI
Een wiskundige in dienst van AI-bedrijf Anthropic claimt dat hij met behulp van het model Claude de Riemann-hypothese heeft bewezen. Dat is een wiskundig vraagstuk over de verdeling van priemgetallen dat sinds 1859 onopgelost is. Het bewijs is nog niet onafhankelijk beoordeeld.
Kan zuurstofarme lucht bijenvolken beschermen tegen de dodelijke varroamijt?
De varroamijt is voor honingbijen wereldwijd de grootste plaag, maar op de Tibetaanse hoogvlakte loopt de parasiet tegen zijn grens aan. Bijenvolken die naar ruim 3600 meter hoogte werden verhuisd, waren binnen een jaar mijtvrij en leefden na twee jaar grotendeels nog. Volken op lagere hoogte hielden het geen jaar…
Stokstaartjes trekken altijd samen op, maar vinden alleen ook prima hun hol terug
Stokstaartjes doen bijna alles samen, van eten zoeken tot op wacht staan. Toch kan elk dier zich ook in zijn eentje prima redden: losgelaten op anderhalve kilometer van zijn groep vond vrijwel ieder stokstaartje in een opvallend rechte lijn de weg terug. Leeftijd, geslacht of eerdere ervaring met alleen rondzwerven…
Geluidsoverlast beïnvloedt de gezondheid en het gedrag van dieren wereldwijd
Er zijn nog maar weinig plekken op aarde waar dieren geen last hebben van menselijk lawaai. Al die herrie verandert hun gedrag behoorlijk.
Kunstenaar of computer: wie voorspelt het best welk kunstwerk blijft hangen?
Kunnen kunstenaars bepalen of hun werk memorabel is? Een bijzondere kunstwedstrijd zocht het uit. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief! Wie door een museum loopt ziet in korte tijd heel wat kunstwerken…
Astronomen betrappen sterrenpaar op heterdaad tijdens cruciale, nooit eerder geziene fase
Astronomen hebben in het Andromedastelsel gezien hoe een ster door de opgeblazen buitenlagen van een reuzenster naar binnen spiraalde. Zeven jaar lang werd de reus geleidelijk helderder, tot hij in oktober 2025 uitbarstte. Het is voor het eerst dat astronomen deze cruciale fase in het ontstaan van nauwe dubbelsterren…
0 reacties
Praat mee over dit bericht — respectvol en on-topic.
Praat mee — maak in één tik een gratis account en reageer direct op dit artikel.