Leeftijdscontrole op pornosites: Britten krijgen boetes, Nederland wacht op Europa

Wie in Nederland een pornosite bezoekt, hoeft meestal alleen op een knop te drukken met "Ik ben 18 jaar of ouder". In het Verenigd Koninkrijk is dat sinds juli 2025 verleden tijd. Daar moeten sites met pornografie de leeftijd van bezoekers echt controleren, en de Britse toezichthouder deelt inmiddels flinke boetes uit. Ook de Europese Commissie voert de druk op. Nederland wacht voorlopig af.

Strenge regels in het VK

Sinds 25 juli 2025 verplicht de Britse Online Safety Act sites die pornografie tonen tot "zeer effectieve" leeftijdscontrole. Zelf je leeftijd invullen is niet genoeg. Toegestane methoden zijn onder meer een controle via de bank, een scan van een identiteitsbewijs, een leeftijdsschatting op basis van een selfie of een check via de creditcard of de mobiele provider. Toezichthouder Ofcom kan boetes opleggen tot 18 miljoen pond of 10 procent van de wereldwijde omzet.

Ofcom laat zien dat het menens is. Het hoogste bedrag tot nu toe, 1,35 miljoen pond, ging in februari 2026 naar het bedrijf 8579 LLC. Ook AVS Group (1 miljoen pond) en Kick Online Entertainment (800.000 pond) kregen een boete. In september volgden nog eens 700.000 pond voor de aanbieder van Xgroovy en voorlopige besluiten tegen onder meer Porntrex. Eind september opende Ofcom bovendien een onderzoek naar Pornhub zelf.

Liever weg dan controleren

Niet elke site voert de controle in. Een deel kiest ervoor Britse bezoekers helemaal te weren. Pornhub-moederbedrijf Aylo sloot begin februari 2026 Pornhub, YouPorn en RedTube af voor nieuwe Britse gebruikers en noemde de wet ineffectief: volgens Aylo verplaatst het verkeer zich naar "duistere, ongereguleerde hoeken van het internet". Sinds mei kunnen Britse iPhone-gebruikers van wie Apple de leeftijd heeft vastgesteld wel weer op Pornhub terecht.

Volgens een rapport van Ofcom uit juli blokkeren tien sites uit de Britse top 100 het land volledig. Ook kleinere videosites doen dat. YouMoan bijvoorbeeld toont bezoekers uit het VK alleen een pagina met uitleg over de wet, in plaats van de site zelf.

Effect: minder bezoekers, meer VPN

De regels hebben zichtbaar effect. Ofcom schat dat het aantal dagelijkse bezoekers van adult-sites met ongeveer een derde is gedaald. In juni 2026 hadden alle tien populairste pornosites in het VK een leeftijdscontrole, en 64 van de honderd grootste. In augustus 2025 waren dat er nog 41.

Tegelijk zoeken veel Britten een omweg. Dagelijks gebruiken naar schatting 2,2 miljoen mensen in het VK een VPN, tegen 1,2 miljoen voor de invoering. Een kwart van de Britse kinderen van 11 tot 17 jaar zei in het afgelopen halfjaar een VPN te hebben gebruikt. Ofcom wijst er ook op dat bijna de helft van de pornosites die kinderen bezochten geen enkele leeftijdscontrole had.

Brussel: één klik is niet genoeg

Ook in de Europese Unie verandert er veel. De Europese Commissie concludeerde in maart 2026 voorlopig dat Pornhub, Stripchat, XNXX en XVideos de Digital Services Act overtreden. Bezoekers kunnen er met één klik bevestigen dat ze ouder zijn dan 18, en volgens de Commissie is dat geen effectieve bescherming van minderjarigen. Blijft de Commissie bij dat oordeel, dan dreigt een boete tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet. Een definitief besluit is er nog niet.

Brussel werkt daarnaast aan een eigen app voor leeftijdsverificatie. Die vertelt een website alleen of iemand ouder is dan 18, niet wie het is of hoe oud precies. Zeven landen lopen voorop, waaronder Frankrijk, Spanje en Italië. De Commissie wil dat alle lidstaten de app voor eind 2026 beschikbaar maken.

Frankrijk is het verst. Aylo trok zijn sites daar in juni 2025 terug uit protest tegen de Franse controleplicht. Het Europese Hof van Justitie oordeelde in juni 2026 dat een lidstaat pornosites uit een ander EU-land onder voorwaarden mag verplichten de leeftijd van bezoekers te controleren.

Nederland: "niet realistisch"

In Nederland bestaat geen wettelijke plicht tot leeftijdscontrole op pornosites. De Tweede Kamer nam in oktober 2024 wel een motie aan die de regering vraagt "privacyvriendelijke en betrouwbare leeftijdsverificatie" voor porno en online gokken wettelijk te regelen. Nederland doet niet mee met de Europese koplopers.

Begin oktober schreef staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) aan de Kamer dat de Europese digitale identiteitswallet de beste route is, maar dat de Europese termijn van eind 2026 "niet realistisch" is voor Nederland. Hij benadrukte dat leeftijdscontrole geen middel mag worden voor bredere identificatie of permanente monitoring, en dat het kabinet geen voorstander is van een verbod op VPN's.

Dat het onderwerp speelt, blijkt uit cijfers van kenniscentrum Rutgers. Van de jongeren van 13 tot en met 17 jaar keek 73 procent van de jongens en 31 procent van de meisjes in het afgelopen halfjaar porno. Voorlopig blijft voor hen in Nederland één klik genoeg.